احكام تيمّم

اين طهارت كه در عرف شرع تيمّم ناميده مى شود ، رحمت و اِنعام و بزرگوارى و بخششى است از جانب خداوند - جلّ جلاله - نسبت به كسانى كه نمى توانند با آب طهارت كنند. و ويژگى خاكى كه به آن تيمّم مى شود اين است كه : بايد پاك بوده ، و از ناحيه شرع در استعمال آن مأذون باشيم. و اگر كسى كه وظيفه اش تيمّم است خاك پيدا نكرد ، از گرد و غبار نمدِ زين اسب و مانند آن تيمّم مى كند. و در صورت نبودن آب و خاك و در حالت اضطرار و ناچارى مى توان با هر چيز كه گرد و غبار داشته باشد ، تيمّم كرد.

عذرهايى كه موجب تيمّم مى شود :

فقط وقتى مى توان تيمّم كرد كه وقت نماز تنگ شده و تنها به اندازه اى كه بتوان تيمّم كرد وقت باشد و يا به كلّى آب يافت نشود ؛ يا استعمال آب براى شخص - به خاطر بيمارى يا عدم امكان پرداخت بهاى آب و يا به جهت عذرهايى ديگرى كه در شريعت محمّديّه (ص) مجوّزِ تيمّم هستند - ممكن نباشد.

اگر عدم امكان طهارت با آب ، به خاطر پيدا نشدن آب بوده و شخصى كه آب پيدا نكرده در صحرا باشد، بايد هنگام تنگ شدن وقت نماز ، در زمين هموار به اندازه مسافت پرتاب دو تير و در زمين سخت و ناهموار به اندازه مسافت پرتاب يك تير ، در جستجوى آب برود. و جستجوى آب براى هركس كه قدرت بر آن داشته باشد امر مهمّ و بسيار مورد تاكيد است.

كيفيّت تيمّم

اگر انسان در بيابان بود و پس از جستجو آب پيدا نكرد يا عذرى در ترك طهارت به آب براى نماز داشت (مانند برخى از عذرهايى كه بدان اشاره نموديم) ، كيفيّت تيمّم براى طهارت از حَدَث اصغر و بدل از وضو آن است كه :

تيمّم كننده كف دو دستش را بر خاك بزند ، سپس آنها را به هم مى زند تا گرد و غبار آنها بريزد و كف دستها را بر پيشانى اش ، (از ابتداى جلوى سر [و رستنگاه مو] تا گوشه بينى) مى كشد. البتّه مقصود از گوشه بينى ، طرفِ سربينى است و پس از آن كف دست چپش را روى كف دست راستش (از اوّل كف دست راست تا سر انگشتان) و كف دست راستش را روى كف دست چپش (از اوّل كف دست چپ تا سر انگشتان) مى كشد.
پس وقتى اينها را انجام داد ، وارد شدن در نماز و عباداتى كه به طهارت احتياج دارد ، مباح و جايز مى گردد.
امورى كه وضو را باطل مى كند و علاوه امكان طهارت با آب و وضو گرفتن تيمّم را باطل مى كند.

فلاح السائل